जगभरातील रंजक माहिती व लेख वाचण्याकरिता आमच्या फेसबुक पेजला लाईक करा.

====

विमान किंवा हेलिकॉप्टरवर वीज पडल्यावर काय होते ? घ्या जाणून सविस्तर..


व्यावसायिक सेवेतील विमानाला दरवर्षी सरासरी एकदा तरी विजेचा धक्का बसतोच. मग काय होत असेल या विमानाचे?

अलीकडेच, भारताचे पहिले चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ जनरल बिपिन रावत यांचे हेलिकॉप्टर अपघातात निधन झाल्याने संपूर्ण देश हादरला. या अपघातामागील कारण शोधण्यासाठी वेगाने तपास सुरू आहे. काही तज्ज्ञ यामागे हेलिकॉप्टरमधील कमतरतेला जबाबदार धरत आहेत, तर काही याला हवामान जबाबदार मानत आहेत. या घटनेमागे हेलिकॉप्टरवरील नैसर्गिक वीज कोसळणे हेही कारण असू शकते, असे काहींचे मत आहे.

चला तर मग जाणून घेऊया जेव्हा हेलिकॉप्टरवर वीज पडते तेव्हा नेमके काय होते ते….

.. हे अनेक घटकांवर अवलंबून आहे

Advertisement -

विमान

जगभरातील विमानांवर जवळपास दररोज वीज पडते. व्यावसायिक सेवेतील विमानाला दरवर्षी सरासरी एकदा विजेचा धक्का बसतो. तथापि, विमान किती वारंवारतेने धडकेल हे अनेक घटकांवर अवलंबून असते.
यामध्ये विमानाने किती टेक ऑफ आणि लँडिंग केले हे ही पाहिले जाते. कारण 5,000 ते 15,000 फुटांच्या दरम्यान वीज पडणे अधिक सामान्य आहे. ते भौगोलिक घटकांवरही अवलंबून असते. उदाहरणार्थ, फ्लोरिडा आणि अमेरिकेच्या पश्चिम किनार्‍यापेक्षा विषुववृत्ताजवळ वीज पडणे अधिक सामान्य आहे.

.. जेव्हा विमानावर वीज पडते तेव्हा काय होते? किवा काय नुकसान होते?

अल्युमिनियम विद्युत प्रवाहाचे नेतृत्व करते. आकाशातील विजा सहसा विमानाच्या पसरलेल्या भागावर आदळते. जसे की नाक किंवा पंखांच्या टोकावर. हा विद्युतप्रवाह विमानाच्या धडात म्हणजेच मध्य बाजूने फिरतो आणि कमीत कमी प्रतिकाराचा मार्ग निवडतो. तथापि, विमानाच्या आत एक साधन असते, जे प्रवाशांचे आणि संपूर्ण विमानाचे संरक्षण करते.

….काय नुकसान होऊ शकते?

एखाद्या विमानाला आकाश विजेचा धक्का लागल्यास, वैमानिक खात्री करण्यासाठी सर्व यंत्रणा तपासतात. ते पाहतात की सर्वकाही जसे पाहिजे तसे चालू आहे. विमानाला विजेचा धक्का बसला
इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांचे नुकसान होण्याची शक्यता आहे. तसेच, ज्या ठिकाणी विद्युत प्रवाह प्रवेश करतो त्या ठिकाणी लहान छिद्रे पण दिसू शकतात.

… विमान देखील वीज चमकवू शकते

कधीकधी विमानेच वीज पडण्याचे कारण असू असतात. अनेक उच्च व्होल्टेज प्रवाह ढगांमधून जाताना विमानातूनही वीज चमकते. या कारणास्तव, आजकाल वैमानिकांना वीज पडू नये म्हणून तात्रिक सुविधा आणि प्रशिक्षण दोन्ही दिले जाते.

..विमानात प्रवाशांना वीजेचा धक्का बसु शकतो का?

जेव्हा विमानावर वीज पडते तेव्हा प्रवाशांना मोठा आवाज येतो. पण विमानाच्या संवेदनशील ठिकाणी अशा परिस्थितीला तोंड देण्यासाठी पूर्ण तंत्रज्ञान व्यवस्था आहे. त्यामुळे काहीतरी गंभीर अपघात घडण्याची शक्यता फारच कमी आहे.


 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here